Powieść przygodowo-historyczna autorstwa amerykańskiego pisarza Jamesa Fenimore Coopera opublikowana w 1826. Stanowi drugi, najbardziej znany tom z cyklu pt. Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka. W Polsce po raz pierwszy powieść została wydana w 1830 p. t. Sokole Oko, czyli przyjaciel Delawerów.

          Książka ma najbardziej zwarty wątek z całej serii. Wydarzenia rozgrywają się w poł. XVIII w. na terenie brytyjskiej kolonii w Ameryce Północnej (Prowincja Nowy Jork) podczas wojny francusko-angielskiej. Po poddaniu Fortu William-Henry bronionego przez Brytyjczyków i amerykańskich osadników, dochodzi do masakry jego obrońców przez sprzymierzonych z Francuzami Huronów. Sokole Oko wraz ze swoimi indiańskimi przyjaciółmi – Mohikanami Chingachgookiem i jego synem Unkasem – ratują córki angielskiego dowódcy – Korę i Alicję. Kora oraz zakochany w niej Unkas, zostają jednak zabici przez wodza Huronów – Maguę. Chingachgook, pozbawiony syna, pozostaje ostatnim pośród żywych Mohikaninem. Powieść cechują doskonałe opisy przyrody, wartka i pełna dramatyzmu akcja, barwna narracja oraz dobrze zarysowane sylwetki bohaterów.

          Powieść była kilkakrotnie ekranizowana (m.in. w 1992 – jako film pt. Ostatni Mohikanin).